Khutbah I
إِنَّ الْحَمْدَ لله نَحْمَدُهُ، وَنَسْتَعِينُهُ، وَنَسْتَغْفِرُهُ، وَنَعُوذُ بِاللهِ مِنْ شُرُورِ أَنْفُسِنَا وَسَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا، مَنْ يَهْدِ اللهُ فَلاَ مُضِلَّ لَهُ، وَمَنْ يُضْلِلْ فَلاَ هَادِيَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ، تَعْظِيمًا لِشَأْنِهِ، وَأَشْهَدُ أنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَخَلِيلُهُ، صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وعَلَى آلِهِ وَصَحْبِهِ، وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ إِلَى يَوْمِ الدِّينِ، وَسَلِّمَ تَسْلِيمًا كثيرًا
أَمَّا بَعْدُ: فَيَاأيُّهَا الناس، أوْصُيْكُمْ وَ نَفْسِيْ بِتَقْوَى اللهِ وَطَاعَتِهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنْ، قَالَ اللهُ تَعَالىَ فِي اْلقُرْانِ اْلكَرِيمْ: أَعُوْذُ بِاللهِ مِنَ الَّشيْطَانِ الرَّجِيْم، بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
Hadirin jamaah Jumat rahimakumullah
Monggo kito tansah ningkatake raos takwo dumateng Gusti Allah, tegese ndérék sedoyo perintahipun lan nebihi laranganipun, lan monggo kito sami nindaaken perintah lan nebihi larangane Gusti Allah, kranten puniko kalebet kewajiban kito dados kawulane Gusti Allah. Takwo dados setunggale pondasi tiyang Islam ingkang kedah dipun cekel ngantos pejah. Gusti Allah dawuh:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ
Artosipun: "Hei wong-wong podo iman, podo takwoho siro kabeh marang Gusti Allah lan ojo podo mati kejobo siro kabeh cecekelan agomo Islam" (Ali Imran 102)
Sholawat salam keaturaken dumateng Kanjeng Nabi Muhammad ingkang sampun paring kito pituduh, dalan jejeg lan bener, nggih meniko agomo Islam. Saking Kanjeng Nabi, kito sedoyo sami ngajeng-ngajeng syafaatipun mbenjeng wonten dinten kiamat.
Kanjeng Nabi ugi dados tupo tulodo nalikane serawungan kaliyan tiyang pundi kimawon: tiyang saking gunung, saking kuto, sahabat lan sakpitunggalane, ingkang sedoyo niku kalebet hak adami.
Menawi kito bade derek tindak lampahipun Kanjeng Nabi, mongko kito kedah nggatosaken dateng hak adami, inggih puniko kewajiban-kewajiban kito dumateng tiyang lintu, perkawis puniko penting sanget, amergi Gusti Allah mboten kerso ngapunten dateng dosané tiyang ingkang penyebabé arupi hak tanggungan dumateng tiyang lintu, kejawi menawi tiyange sampun paring pangapunten lan maringi halal.
Hadirin ingkang dipun mulyaaken Gusti Allah
Kedah kito mangertosi bilih akhlak Kanjeng Nabi marang tiyang lintu niku sampun diakoni kesaenane, ngantos dipun paringi gelar al-amin utawi dipercoyo. Meniko dados pertondo Kanjeng Nabi sae sanget serawungan kaliyan masyarakat. Setunggale hadis dawuhaken:
عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قَالَ لِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَحْقِرَنَّ مِنْ الْمَعْرُوفِ شَيْئًا وَلَوْ أَنْ تَلْقَى أَخَاكَ بِوَجْهٍ طَلْقٍ
Artosipun: "Riwayat saking Abu Dzar, piyambake ngucap mekaten, Nabi Muhammad dawuh marang ingsun: Siro ojo nganggep remeh babar pisan marang kesaeanan, sinaoso kesaenan iku namung mesem nalikane ketemu kaliyan sedulur Islam." ( HR. Muslim)
Mungguh Imam Munawi wonten kitab Faridul Qadir dipun jelasaken hadis kasebat tegese: Ojo ngino, nganggep remeh perkawis ingkang sampun sae mungguhe agomo lan akal, sinaoso arupi mesem nalikane ketemu tiyang lintu.
Saking penjelasan kasebat serawung kaliyan sedulur, rencang, tonggo, monggo kito nindakaken kesaenan sinaoso kesaenan niku alit kados mesem, nyopo, uluk salam. Kanti kawontenan kasebat, kito sebagai tiyang ingkang gesang bermasyarakat, monggo sami berusaha dados tiyang ingkang saé menggahipun masyarakat lan saé menggahipun Gusti Allah.
Jamaah Jumat rahimakumullah
Sampun kito mangertosi bilih tiyang ingkang gesang wonten dunyo kedah serawung, kedah njogo paseduluran, lan kekompakan. Wonten hadis riwayat saking Jarir nyebutaken:
بَايَعْتُ رَسولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عليه وسلَّمَ علَى شَهَادَةِ أنْ لا إلَهَ إلَّا اللَّهُ، وأنَّ مُحَمَّدًا رَسولُ اللَّهِ، وإقَامِ الصَّلَاةِ، وإيتَاءِ الزَّكَاةِ، والسَّمْعِ والطَّاعَةِ، والنُّصْحِ لِكُلِّ مُسْلِمٍ.
Artosipun: "Ingsun baiat marang Kanjeng Nabi nyekseni ora ono pengeran kang wajib disembah kejobo Gusti Allah, lan Muhammad iku utusane Gusti Allah, lan ngedekakem shalat, mbayar zakat, ngestoaken dawuh lan taat, lan gawe bagus marang saben wong Islam" (HR. Muslim)
Hadis meniko nyeriosaken sahabat Jarir ingkang nembe mlebet agomo Islam lan dipun dawuhi Kanjeng Nabi supados syahadat, njumenengaken shalat limang wektu, bayar zakat, ngestoaken dawuh kelawan nindaaken perintah lan nebihi larangan, agawe bagus marang wong Islam.
Agawe bagus marang saben wong Islam meniko dipun jelasaken paring manfaat dumateng sinten kimawon saking umat Islam, mboten bade ngelarani kelawan tindak lampah lan pengucap awon, ananging kedah nulungi lan manfaati marang umat Islam. Misale, ucapane mboten gampang ngerasani, adu-adu, misuh, ngino. Sebab ucapan awon utowo olo saget nyebabaken satru lan larane ati.
Jamaah Jumat ingkang bahagio
Sedoyo perkawis ingkang wujud puniko mesti wonten ingkang diprioritasaken. Déné ingkang langkung berhak di utama'aken saking masyarakat inggih puniko tetonggo kito ingkang langkung caket kaliyan nggriyo kito, amargi tetonggo meniko ingkang langkung sering dipun suwuni pitulung, sering serawungipun, sehinggo nyebabaken katah pengucap lan tindak lampah ingkang mboten sekeco marang atine. Kanjeng Nabi dawuh ingkang dipun riwayataken Imam Bukhari:
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلَا يُؤْذِي جَارَهُ وَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا .
Artosipun: Dipun riwayataké saking Abu Hurairoh, bilih kanjeng Nabi dawuh: Sopo wongé kang iman kelawan gusti Allah lan dino akhir, mongko ojo gawé loro marang tonggoné, lan wasiato siro kabeh kelawan kebagusan marang bojomu".
Akhiron, mugi-mugi kito sedoyo saget serawungan kanti sae marang sederek kito, sedoyo umat Islam, tetonggo, sohabat nganti solid lan kompak. Akhire kito sedoyo pikantuk syafaate Kanjeng Nabi. Amiin
يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَأُنْثَى وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوْبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللهِ أَتْقَاكُمْ، إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ.
بَارَكَ اللهُ لِي وَلَكُمْ فِي الْقُرآنِ العَظِيمِ، وَنَفَعَنَا وَإِيَّاكُمْ بِالْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ، إِنَّهُ تَعَالَى جَوَادٌ كَرِيمٌ، مَلِكُ بَرُّ رَؤُوفٌ رَحِيمٌ.
Khutbah II
الْحَمْدُ لله كَمَا يَجِبُ عَلَيْنَا مِنْ حَمْدِهِ وَتَعْظِيمِهِ، وَنَشْكُرُهُ سُبْحَانَهُ عَلَى إِحْسَانِهِ وَإِنْعَامِهِ وَتَكْرِيمِهِ. وَنَعُوْذُ بِهِ مِنْ شُرُوْرِ أَنْفُسِنَا وَسَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا وَمِنْ نَزَغَاتِ الشَّيْطَانِ وَتَوْهِيمِهِ. وَأَشْهَدُ أَنْ لا إله إلا الله وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ شَهَادَةً مُبَرَّأَةً مِنَ الشِّرْكِ وَالشُّكُوكِ سَلِيْمَةً. وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ الْمَخْصُوصُ مِنَ الرَّبِّ بِكَمَالِ قُرْبِهِ وَتَقْدِيمِه، اللهُمَّ صَلَّ وَسَلِّمْ عَلَى عَبْدِكَ وَرَسُولِكَ مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَمَنْ اقْتَفَى شَرْعَهُ الْمُطَهَّرَ وَاتَّبَعَ مِلَّتَهُ الْقَوِيْمَة.
أَمَّا بَعْدُ: فَيَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا الله وَأَطِيعُوهُ فَإِنَّ طَاعَتَهُ أَقْوَمُ وَأَقْوَى وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى وَاحْذَرُوا أَسْبَابَ سُخْطِ الْجَبَّارِ فَإِنَّ أَجْسَامَكُمْ عَلَى النَّارِ لَا تَقْوَى وَاعْلَمُوا أَنَّ أَصْدَقَ الْحَدِيْثِ كِتَابُ اللَّهِ وَخَيْرَ الْهَدْيِ هَدْيُ مُحَمَّدٍ ﷺ وَشَرَ الْأُمُورِ مُحْدَثَاتُهَا. وَكُلُّ مُحْدَثَةٍ بِدْعَةً وَكُلُّ بِدْعَةٍ ضَلَالَة وَعَلَيْكُمْ بِالْجَمَاعَةِ فَإِنَّ يَدَ اللهِ مَعَ الْجَمَاعَةِ. وَمَنْ شَذَّ شَذَّ فِي النَّارِ.
وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَدًا بَيْنَ يَدَيِ الله مَوْقُوْفُون . وَبِأَعْمَالِكُمْ مَجْزِيُّونَ ثُمَّ اعْلَمُوا أَنَّ اللهَ سُبْحَانَهُ وَتَعَالَى أَمَرَكُمْ بَأَمْرٍ بَدَأَ فِيهِ بِنَفْسِهِ وَثَنَّى فِيْهِ بِمَلَائِكَتِهِ الْمُسَبِّحَةِ بِقُدْسِه وَثَلَّتَ بِكُمْ أَيُّهَا الْمُؤْمِنُوْنَ مِنْ جِنِّهِ وَإِنْسِهِ. فَقَالَ جَلَّ مِنْ قَائِلٍ عَلِيمًا. إِنَّ اللهَ وَمَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيَّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلَّمُوا تَسْلِيمًا وَقَدْ قَالَ رَسُوْلُ اللهِ : مَنْ صَلَّى عَليَّ صَلَاةً وَاحِدَةً صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ بها عَشْرًا، اللهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى عَبْدِكَ وَرَسُولِكَ مُحَمَّدٍ صَاحِبِ الْوَجْهِ الْأَنْوَارِ. وَالْجَبِيْنِ الأَزهَر. وَارْضَ اللَّهُمَّ عَنْ أَصْحَابِهِ أَبي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَعَلَيّ وَعَنْ سَائِرِ أَصْحَابِ نَبِيَّكَ أَجْمَعِيْنِ وَعَنِ التَّابِعِينَ وَتَابِعِ التَّابِعِيْنِ. وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانِ إِلَى
يَوْمِ الدِّين . وَعَنا مَعَهُمْ بِمَنَّكَ وَكَرَمِكَ وَرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِين.
اللهم أَعِزَّ الْإِسْلَامَ وَالْمُسْلِمِيْن. وأذِلَّ الشِّرْكَ وَالْمُشْرِكِيْن وَاجْعَلْ هَذَا الْبَلَدَ آمِنًا رَخَاءً سَخَاءً وَسَائِرَ بِلادِ الْمُسْلِمِينَ . اللَّهُمَّ آمِنّاَ فِي دُوْرِنَا وَأصْلِحْ وُلَاةَ أَمُورِنَا وَاجْعَل اللهم وِلَايَتَنَا فِيْمَنْ خَافَكَ وَاتَّقَاكَ وَاتَّبَعَ رِضَاكَ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينِ
اَللهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَاْلمُؤْمِنَاتِ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَاْلمُسْلِمَاتِ اَلاَحْيآءِ مِنْهُمْ وَاْلاَمْوَاتِ اللهُمَّ أَعِزَّ اْلإِسْلاَمَ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَأَذِلَّ الشِّرْكَ وَاْلمُشْرِكِيْنَ وَانْصُرْ عِبَادَكَ اْلمُوَحِّدِيْنَ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَ الدِّيْنَ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَ اْلمُسْلِمِيْنَ وَ دَمِّرْ أَعْدَاءَ الدِّيْنِ وَاعْلِ كَلِمَاتِكَ إِلَى يَوْمَ الدِّيْنِ. اللهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا اْلبَلاَءَ وَاْلوَبَاءَ وَالزَّلاَزِلَ وَاْلمِحَنَ وَسُوْءَ اْلفِتَنِ وَاْلمِحَنَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ عَنْ بَلَدِنَا اِنْدُونِيْسِيَّا خآصَّةً وَسَائِرِ اْلبُلْدَانِ اْلمُسْلِمِيْنَ عآمَّةً يَا رَبَّ اْلعَالَمِيْنَ. رَبَّنَا آتِناَ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى اْلآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ.
عِبَادَاللهِ ! إِنَّ اللهَ يَأْمُرُ بِاْلعَدْلِ وَاْلإِحْسَانِ وَإِيْتآءِ ذِي اْلقُرْبىَ وَيَنْهَى عَنِ اْلفَحْشآءِ وَاْلمُنْكَرِ وَاْلبَغْي يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ وَاذْكُرُوا اللهَ اْلعَظِيْمَ يَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْهُ عَلىَ نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ وَلَذِكْرُ اللهِ أَكْبَر
Editor: Muhammad Faizin
