Khutbah Jumat Bahasa Jawa: Tondo-tondo Menungso Bejo lan Ciloko

Khutbah Jumat Bahasa Jawa: Tondo-tondo Menungso Bejo lan Ciloko

Khutbah I

اْلحَمْدُ للهِ الّذي هَدَانَا سُبُلَ السّلاَمِ، وَأَفْهَمَنَا بِشَرِيْعَةِ النَّبِيّ الكَريمِ، أَشْهَدُ أَنْ لَا اِلَهَ إِلَّا الله وَحْدَهُ لا شَرِيك لَه، ذُو اْلجَلالِ وَالإكْرام، وَأَشْهَدُ أَنّ سَيِّدَنَا وَنَبِيَّنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَ رَسولُه، اللّهُمَّ صَلِّ وسَلِّمْ وَبارِكْ عَلَى سَيِّدِنا مُحَمّدٍ وَعَلَى الِه وَأصْحابِهِ وَالتَّابِعينَ بِإحْسانِ إلَى يَوْمِ الدِّين. أَمَّا بَعْدُ: فَيَا عِبَادَ اللهِ أُوصِيْكُمْ وَنَفْسِيْ بِتَقْوَى اللهِ فَقَدْ فَازَ اْلمُتَّقُوْنَ. قَالَ اللهُ تَعَالَى: وَاعْبُدُواْ اللّهَ وَلاَ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئاً وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً وَبِذِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ وَالْجَارِ ذِي الْقُرْبَى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالجَنبِ وَابْنِ السَّبِيلِ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ إِنَّ اللّهَ لاَ يُحِبُّ مَن كَانَ مُخْتَالاً فَخُوراً

Maasyiral Muslimin rahimakumullah

Monggo kito sami ningkataken takwo dumateng Gusti Allah kelawan ngelampahi perintahipun lan nebihi awisanipun. Ugi monggo kito muji syukur dumateng Gusti Allah, kranten sampun maringi rahmat lan nikmat, kados dene kesarasan dzahir batin lan kabegjan. Kulo ngajak dumateng kulo piyambak lan panjenengan sedoyo supados sami ajrih dumateng Gusti Allah serto istiqomah anggenipun cecekelan agomo Islam ngantos pejah.

Sholawat serto salam keaturaken dumateng Kanjeng Nabi Muhammad pemimpin lan panuton kito ingkang sampun mbimbing, nggulo wentah ugi nuduhaken dumateng agomo Islam kanti welas asih ugi paring syafaat mbenjeng wonten dinten kiamat.

Gusti Allah dawuh:

وَأَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ ۚ فَإِن تَوَلَّيْتُمْ فَإِنَّمَا عَلَىٰ رَسُولِنَا ٱلْبَلَٰغُ ٱلْمُبِينُ

Artosipun: "Lan podo ta’ato siro kabeh marang Gusti Allah lan Rasulullah, lamun siro kabeh  mengo, mongko saktemene kewajibane utusan kito namung nyampaiaken (amanat Allah) kanti jelas." (QS At-Taghabun:12)

Ayat meniko negesaken bilih kito sedoyo umat Islam dipun perintah taat marang Gusti Allah lan Rasulullah. Umpami mboten taat utawi nulayani perintah, mongko tugase Kanjeng Nabi namung ajak-ajak tumuju agomo ingkang leres, amergi babakan hidayah niku dumugi saking ngersane Gusti Allah.

Hadirin jamaah Jumat rahimakumullah

Kito sedoyo sami pirso bilih salah setunggalipun rukun Islam ingkang kedah kito cekel tenanan nggih meniko iman dumateng takdire Allah. Amergi sedoyo ingkang wonten kaitan kaliyan nasibe manungso arupi urip, rezeki, pati, seneng, susah meniko sedoyo wonten ngersane Gusti Allah. 

Tegese naliko menungso tasih rupo janin wonten rahime ibu, Gusti Allah netepaken takdir kagem piyambakipun. Gusti Allah ngersaaken kawulonipun supados tenanan nindaaken amal saleh lan kesaenan. Menungso dipun perintah ikhtiyar, Gusti Allah ingkang nentuaken.

Menungso sejatine sampun dilengkapi anggota tubuh ingkang sempurno kangge keperluan ikhtiyar, kados dene sirah, utek, mripat, irung, tangan, sikil, sirah lan sak pitunggalane. Sedoyo perangkat niku dipun damel ngabekti lan taat, nderek perintahe Gusti Allah.

Hadirin jamaah Jumat ingkang minulyo

Wonten ing kitab Al-Majalis As-Saniyyah dipun sebataken:

اَلْمُكَلَّفُوْنَ عَلَى أَرْبَعَةِ أَقْسَامٍ اَلْقِسْمُ الْأَوَّلُ قَوْمٌ خَلَقَهُمُ اللّهُ تَعَالَى لِخِدْمَتِهِ وَلِجَنَّتِهِ وَهُمُ الْأَنْبِيَاءُ وَالْأَوْلِيَاءُ وَالْمُؤْمِنُوْنَ وَالصَّالِحُوْنَ

Artosipun: "Tiyang mukallaf dipun bagi dados sekawan kelompok: Setunggal, kaum ingkang diciptaaken Gusti Allah supados ngawulo (khidmah) dumateng Gusti Allah lan kagem manggeni suwargonipun. Kados poro nabi, poro wali, tiyang-tiyang mukmin soho tiyang-tiyang saleh."

وَالْقِسْمُ الثَّانِى قَوْمٌ خَلَقَهُمُ اللّهُ تَعَالَى لِجَنَّتِهِ دُوْنَ خِدْمَتِهِ وَهُمُ الَّذِيْنَ عَاشُوْا كُفَّارًا ثُمَّ خُتِمَ لَهُمْ بِالإِيْمَانِ

Kelompok kalih, kaum ingkang dipun ciptaaken Gusti Allah kagem manggen ing suwargonipun, ananging mboten kagem ngawulo (khidmah) dateng Gusti Allah. Kados tiyang-tiyang ingkang gesangipun kafir utawi maksiat kemawon lajeng wonten akhir hayatipun taubat lan nindaaken kesaenan hinggo wafat sarono iman. 

وَالْقِسْمُ الثَّالِثُ قَوْمٌ خَلَقَهُمُ اللّهُ تَعَالَى لَالِخِدْمَتِهِ وَلَالِجَنَّتِهِ وَهُمُ الْكُفَّارُ الَّذِيْنَ يَمُوْتُوْنَ عَلَى الْكُفْرِ حُرِمُوْا فِىى الدُّنْيَا نَعِيْمَ الْإِيْمَانِ وَفِى الْآخِرَةِ يُعَذَّبُوْنَ بِالْعَذَابِ وَالْهَوَانِ

Kelompok ketigo, golongan ingkang dipun ciptaaken Gusti Allah mboten kagem ngawulo (khidmah) dateng Allah lan mboten kagem manggeni suwargonipun. Contohe, tiyang-tiyang kafir ngantos wafatipun tetep kafir. Wonten dunyo mboten ngeraosaken nikmatipun iman, wonten akhirat dipun azab lan dipun asoraken.

اَلْقِسْمُ الرَّابِعُ قَوْمٌ خَلَقَهُمُ اللّهُ تَعَالَى لِخِدْمَتِهِ دُوْنَ جَنَّتِهِ وَهُمُ الَّذِيْنَ كَانُوْا عَامِلِيْن بِطَاعّةِ اللّهِ ثُمَّ مَكَرَ بِهِمْ

Kelompok sekawan, golongan ingkang dipun ciptaaken Gusti Allah kagem ngawulo (khidmah) dateng Gusti Allah, mboten kagem manggeni suwargonipun. Inggih meniko tiyang-tiyang ingkang taat dateng Gusti Allah ananging akhiripun kebujuk, kejlumprung, ngadoh saking Gusti Allah hinggo wafatipun keadaan kafir.

Hadirin ingkang sami bahagio

Saking pepertelan kasebat, saget dipun pundut pangertosan bilih sekawan kelompok menungso meniko saget dipun titeni tondo-tondone naliko wonten dunyo. Tegese tondo-tondone tiyang ingkang bejo akhiratipun, niku bakal dipun gampilaken kaliyan Gusti Allah ingatase nindaaken amal saleh soho dipun tebihaken saking penggawe maksiat. 

Lajeng tondo-tondone tiyang ciloko wonten akhirat, inggih meniko tiyang ingkang kangelan ingatase nindaaken amal saleh, malah dipun gampang nindaaken maksiat. 

Mugi-mugi kito sedoyo dados kawulanipun Gusti Alloh ingkang ngimani takdir pepestenipun, lan dipun lebetaken golongane tiyang ingkang nemen-nemeni ngelampahi kesaenan, diparingi gampil nindaakaen amal ibadah lan ditebihaken saking perkawis ingkang maksiat lan pikantuk kabegjan. Aamiin.

أعُوْذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيْمِ, بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيْمِ  وَاعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِيْنُ. بَارَكَ اللهُ لِي وَلَكمُ فِي الْقُرْآنِ الْعَظِيمِ، وَنَفَعَنِي وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ، أَقُوْلُ قَوْليِ هذَا، وَأَسْتَغْفِرُ اللهَ لِي وَلَكُمْ مِنْ كُلَّ ذَنْبٍ، فَاسْتَغفِرُوْهُ؛ إِنَّهُ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيُم

Khutbah II

اَلحَمْدُ لِلّهِ الوَاحِدِ القَهَّارِ، الرَحِيْمِ الغَفَّارِ، أَحْمَدُهُ تَعَالَى عَلَى فَضْلِهِ المِدْرَارِ، وَأَشْكُرُهُ عَلَى نِعَمِهِ الغِزَارِ، وَأَشْهَدُ أَنْ لَّا إِلَهَ إِلَّا الله وَحْدَهُ لَا شَرِيْكَ لَهُ العَزِيْزُ الجَبَّارُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ نَبِيَّنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ المُصْطَفَى المُخْتَار، للّهُمَّ صَلِّ وسَلِّمْ وَبارِكْ عَلَى سَيِّدِنا مُحَمّدٍ وَعَلَى الِه وَأصْحابِهِ وَالتَّابِعينَ الطَيِّبِيْنَ الأَطْهَار، وَإِخْواَنِهِ الأَبْرَارِ، وَأَصْحَابِهِ الأَخْيَارِ، وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانٍ مَا تُعَاقِبُ اللَيْلَ وَالنَّهَار. أَمَّا بَعْدُ فَياَ اَيُّهَا النَّاسُ اِتَّقُوااللهَ فِيْمَا أَمَرَ وَانْتَهُوْا عَمَّا نَهَى وَاعْلَمُوْا أَنَّ اللهَ أَمَرَكُمْ بِأَمْرٍ بَدَأَ فِيْهِ بِنَفْسِهِ وَثَـنَى بِمَلآ ئِكَتِهِ بِقُدْسِهِ وَقَالَ تَعاَلَى إِنَّ اللهَ وَمَلآئِكَتَهُ يُصَلُّوْنَ عَلىَ النَّبِى يآ اَيُّهَا الَّذِيْنَ آمَنُوْا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا

اللهُمَّ صَلِّ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلِّمْ وَعَلَى آلِ سَيِّدِناَ مُحَمَّدٍ وَعَلَى اَنْبِيآئِكَ وَرُسُلِكَ وَمَلآئِكَةِ اْلمُقَرَّبِيْنَ وَارْضَ اللّهُمَّ عَنِ اْلخُلَفَاءِ الرَّاشِدِيْنَ أَبِى بَكْرٍ وَعُمَر وَعُثْمَانَ وَعَلِىّ وَعَنْ بَقِيَّةِ الصَّحَابَةِ وَالتَّابِعِيْنَ وَتَابِعِي التَّابِعِيْنَ لَهُمْ بِاِحْسَانٍ اِلَى يَوْمِ الدِّيْنِ وَارْضَ عَنَّا مَعَهُمْ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِيْنَ 
 
اَللهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَاْلمُؤْمِنَاتِ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَاْلمُسْلِمَاتِ اَلاَحْيآء مِنْهُمْ وَاْلاَمْوَاتِ اللهُمَّ أَعِزَّ اْلإِسْلاَمَ وَاْلمُسْلِمِيْنَ وَأَذِلَّ الشِّرْكَ وَاْلمُشْرِكِيْنَ وَانْصُرْ عِبَادَكَ اْلمُوَحِّدِيَّةَ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَ الدِّيْنَ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَ اْلمُسْلِمِيْنَ وَ دَمِّرْ أَعْدَاءَ الدِّيْنِ وَاعْلِ كَلِمَاتِكَ إِلَى يَوْمَ الدِّيْنِ. اللهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا اْلبَلاَءَ وَاْلوَبَاءَ وَالزَّلاَزِلَ وَاْلمِحَنَ وَسُوْءَ اْلفِتْنَةِ وَاْلمِحَنَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ عَنْ بَلَدِنَا اِنْدُونِيْسِيَّا خآصَّةً وَسَائِرِبُلْدَانِ اْلمُسْلِمِيْنَ عآمَّةً يَا رَبَّ اْلعَالَمِيْنَ. رَبَّنَا آتِناَ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِى اْلآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ

عِبَادَاللهِ ! إِنَّ اللهَ يَأْمُرُ بِاْلعَدْلِ وَاْلإِحْسَانِ وَإِيْتآءِ ذِي اْلقُرْبىَ وَيَنْهَى عَنِ اْلفَحْشآءِ وَاْلمُنْكَرِ وَاْلبَغْي يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُم تَذَكَّرُوْنَ وَاذْكُرُوا اللهَ اْلعَظِيْمَ يَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْهُ عَلىَ نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ وَلَذِكْرُ اللهِ أَكْبَرْ


Editor: Muhammad Faizin
logo