Khutbah I
الْحَمْدُ لِله الَّذِي أَرْسَلَ مُحَمَّدًا بِالْحَقِّ بَشِيرًا وَنَذِيرًا وَدَاعِيًا إِلَى الله بِإِذْنِهِ وَسِرَاجًا مُنِيرًا، فَسُبْحَانَهُ مِنْ إِلَهٍ عَظِيمٍ لَا تُحِيطُ بِهِ الْعُلُومُ وَلَا تُكَيِّفُهُ الأَنْهَانُ، أَحْمَدُهُ سُبْحَانَهُ عَلَى نِعَمٍ وَأَشْكُرُهُ عَلَى مَا أَوْلَاهُ مِنْ جَزِيْلِ الْفَضْلِ وَالإِمْتِنَانِ. أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا الله وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ كَثِيرُ الخَيْرِ دَائِمُ الإِحْسَانِ وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ سَيِّدُ وَلَد عَدْنَانَ اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلَّمْ عَلَى عَبْدِكَ وَرَسُوْلِكَ مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ حَمَلَةِ الْعِلْمِ وَالْقُرْآنِ. أَمَّا بَعْدُ؛ فَيَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا اللهَ تَعَالَى، وَاحْذَرُوا عَنِ الْمَعَاصِي فَقَدْ خَابَ مَنْ عَصَى المَنَّانَ، وَلَازِمُوا طَاعَتَهُ فَفِي طَاعَتِهِ رِضَاهُ وَجِنَانٌ، وَانْتَهُوا عَنِ اتباعِ الْهَوَى فَإِنَّهُ ضَلَالَةٌ وَخُسْرَانٌ. قال الله تعالى في كتابه الكريم أَرَءَيْتَ مَنِ ٱتَّخَذَ إِلَٰهَهُۥ هَوَاهُ أَفَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكِيلًا
Hadirin jamaah Jumat rahimakumullah
Wonten dinten kebak barokah meniko, monggo kito sami ningkataken raos takwa kito dumateng Gusti Allah kanti ngelampahi sedoyo perintahipun lan nebihi sedoyo laranganipun, keranten namung kelawan raos takwo kito sedoyo saget pikantuk rohmat lan maghfiroh saking Gusti Allah.
Takwo ingkang estu dipun dawuhaken wonten Al-Qur'an, niku takwo ingkang dipun cepeng ngantos dumugine ajal. Gusti Allah dawuh:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا الله حَقَّ تُقَاتِهِ وَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ
Artosipun: "Hei wong-wong kang podo iman, podo takwaho siro kabeh marang Gusti Allah kelawan takwo kang tenanan, lan ojo podo mati kejobo siro netepi agomo Islam" (Ali Imron: 102)
Shalawat serto salam keaturaken dumateng Kanjeng Nabi Muhammad ingkang sampun nuduhaken kito ngertos iman, Islam, ihsan, lan akhlak mulyo. Saking meniko kito nderek arahanipun Kanjeng Nabi lan cecekelan ajaranipun ugi tindak lampahipun ingkang mulyo, ingkang dipun lajengaken kaliyan poro ulama.
Jamaah Jumat ingkang dipun rohmati Gusti Allah
Sakmangke kito sedoyo gesang wonten jaman serba canggih, ananging tantanganipun nggih abot. Sampun katah tiyang ingkang kejlumprung sebab mboten cecekelan dawuhe poro ulama ingkang dados panutan.
Ulama saget dipun wastani kiai, niku pewarise poro Nabi ingdalem babakan ilmu, tindak lampah lan tutur guneme. Sebab sampun pertelo dipun dawuhaken:
إنَّ العلماءَ ورثةُ الأنبياءِ وإنَّ الأنبياءَ لم يُورِّثوا دينارًا إنما وَرَّثوا علمًا
Artosipun: "Saktemene ulama iku pewarise poro Nabi, lan poro Nabi iku ora ngewarisi dinar ananging ngewarisi ilmu." (HR. Abu Dawud)
Tegese hadis niki mertelaaken bilih ulama ingkang estu sesuai kaliyan cita-cita luhur poro Nabi niku ulama ingkang mboten gampang kebujuk dunyo, ulama ingkang mbimbing umat kelawan ilmu lan akhlake.
Lajeng kados pundi kito saget niteni ciri-cirine ulama ingkang dados panutan wonten jaman sakniki?
Hadirin ingkang minulyo
Sampun pertelo dawuh Gusti Allah wonteng ing Al-Qur'an:
إِنَّمَا يَخْشَى اللهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمَاءُ إِنَّ الله عَزِيزٌ غَفُورٌ
Artosipun: "Anging pestine kawulane Gusti Allah paling ajrih niku poro ulama, saktemene Gusti Allah iku luhur lan pengapuro" (Al-Fatir: 28)
Miturut Ibnu Masud, ajrih utawi khosyah meniko dipun tafsiri mekaten:
لَيْسَ العِلْمُ عَنْ كَثْرَةِ الحَدِيثِ ، وَلكنَّ العِلمَ عَنْ كَثْرَةِ الخَشْيَةِ
Artosipun: "Ora aran ilmu iku sebab akehe ucapan, tetapi aran ilmu iku sebab akehe wedi /ajrih marang Gusti Allah."
Dawuh Ibnu Masud niki saget dados tetenger bilih salah setunggal cirine ulama ingkang dados penerus Kanjeng Nabi niku ulama ingkang nggadah roso ajrih marang Gusti Allah. Pramilo, saking keterangan niki saget dipun simpulaken cirine ulama utawi kiai ingkang dados panutan niku:
- Nggadahi raos takwo utawi ajrih marang Gusti Allah
- Nggadahi akhlak mulyo
- Nderek ajaranipun Kanjeng Nabi
Menawi kok wonten ulama utawi kiai mboten sesuai ciri-ciri kasebat, sinaoso ilmue sundul langit, mongko mboten usah dipun anut lan didadosaken guru ingkang mbimbing tumuju marek marang Gusti Allah.
Mugi-mugi kito diparingi pitulung Gusti Allah saget nderek poro ulama ingkang nggadahi roso takwo, tindak lampah lan ucapane soyo nambahi kito taqarrub marang Gusti Allah.
أَعُوْذُ بالله مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجيمِ. بسم الله الرحمن الرحيم. وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُجَادِلُ فِي اللهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطَانٍ مَرِيدٍ. بَارَكَ اللهُ لِي وَلَكُمْ فِي الْقُرآنِ العَظِيمِ، وَنَفَعَنَا وَإِيَّاكُمْ بِالْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيمِ، إِنَّهُ تَعَالَى جَوَادٌ كَرِيمُ، مَلِكُ بَرُّ رَؤُوفٌ رَحِيمٌ. وَقُلْ رَبِّ اغْفِرْ وَارْحَمْ وَأَنْتَ خَيْرُ الرَّاحِمِينَ
Khutbah II
الْحَمْدُ لله كَمَا يَجِبُ عَلَيْنَا مِنْ حَمْدِهِ وَتَعْظِيمِهِ، وَنَشْكُرُهُ سُبْحَانَهُ عَلَى إِحْسَانِهِ وَإِنْعَامِهِ وَتَكْرِيمِهِ. وَنَعُوْذُ بِهِ مِنْ شُرُوْرِ أَنْفُسِنَا وَمِنْ سَيِّئَاتِ أَعْمَالِنَا وَمِنْ نَزَغَاتِ الشَّيْطَانِ وَتَوْهِيمِهِ. وَأَشْهَدُ أَنْ لا إله إلا الله وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ شَهَادَةً مُبَرَّأَةً مِنَ الشِّرْكِ وَالشُّكُوكِ سَلِيْمَةً. وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ الْمَخْصُوصُ مِنَ الرَّبِّ بِكَمَالِ قُرْبِهِ وَتَقْدِيمِه، اللهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى عَبْدِكَ وَرَسُولِكَ مُحَمَّدٍ وَعَلَى آلِهِ وَأَصْحَابِهِ وَمَنْ اقْتَفَى شَرْعَهُ الْمُطَهَّرَ وَاتَّبَعَ مِلَّتَهُ الْقَوِيْمَة
أَمَّا بَعْدُ: فَيَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا الله وَأَطِيعُوهُ فَإِنَّ طَاعَتَهُ أَقْوَمُ وَأَقْوَى وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى. فَقَالَ جَلَّ مِنْ قَائِلٍ عَلِيمًا. إِنَّ اللهَ وَمَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيَّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلَّمُوا تَسْلِيمًا
اللهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى عَبْدِكَ وَرَسُولِكَ مُحَمَّدٍ صَاحِبِ الْوَجْهِ الْأَنْوَارِ. وَالْجَبِيْنِ الأَزهَر. وَارْضَ اللَّهُمَّ عَنْ أَصْحَابِهِ أَبي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَعَلَيّ وَعَنْ سَائِرِ أَصْحَابِ نَبِيَّكَ أَجْمَعِيْنِ وَعَنِ التَّابِعِينَ وَتَابِعِ التَّابِعِيْنِ. وَمَنْ تَبِعَهُمْ بِإِحْسَانِ إِلَى يَوْمِ الدِّين . وَعَنا مَعَهُمْ بِمَنَّكَ وَكَرَمِكَ وَرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِين
اللَّهُمُ اغْفِر لِلْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ الْأَحْيَاءِ مِنْهُمْ وَالْأَمْوَاتِ، اللهُمَّ ادْفَعْ عَنَّا الْبَلَا وَالْوَبَا وَالرِّبَى وَالزِّنَى وَالزَّلَازِلَ وَالْمِحَنِ. وَسُوْءَ الْفِتَنِ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَن. وَعَنْ بِلَدِنَا هَذَا خَاصَّةً وَعَنْ سَائِرِ بِلَادِ الْمُسْلِمِيْنِ عَامَّةً يَا رَبِّ الْعَلَمِيْنِ. رَبَّنَا آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً وَفِي الآخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ
عِبَادَ الله إِنَّ الله يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ وَإِيْتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ. وَاذْكُرُوا اللهَ الْعَظِيمَ الْجَلِيلَ يَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوهُ عَلَى نِعَمِهِ يَزِدْكُمْ وَلَذِكْرُ الله أَكْبَرُ وَالله يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ.
Editor: Muhammad Faizin


